Wanneer het water van het leven bitter wordt

Soms volgt een nieuwe beproeving vrijwel onmiddellijk op een grote overwinning.

We hebben gebeden en God heeft geantwoord. Een deur is opengegaan. Een moeilijke periode lijkt eindelijk afgesloten. We halen opgelucht adem en denken: nu is het voorbij. Nu komt er rust.

En dan staan we plotseling voor een probleem dat we niet zagen aankomen.

Zo verging het ook het volk Israël. God had hen op indrukwekkende wijze uit Egypte bevrijd. De Rode Zee was voor hen opengegaan en had zich daarna boven hun achtervolgers gesloten. Aan de overkant zongen Mozes en de Israëlieten een overwinningslied. Mirjam nam haar tamboerijn en de vrouwen dansten en loofden God.

Het moet een ongekende viering zijn geweest.

Maar drie dagen later was de muziek verstomd.

Drie dagen zonder water

Na hun doortocht door de Rode Zee trok het volk de woestijn van Sur in. Drie dagen lang vonden zij geen water.

Het ging niet om een klein gezelschap. Mannen, vrouwen, kinderen en vee trokken door een heet, droog landschap. Met ieder uur werd hun dorst heviger.

Toen zagen zij eindelijk water.

Na drie dagen zonder drinken moet dat uitzicht enorme hoop hebben gegeven. Mensen zullen zich naar de waterkant hebben gehaast. Maar toen zij ervan probeerden te drinken, ontdekten zij dat het water bitter en ondrinkbaar was.

Mara betekent bitter.

De teleurstelling was bijna erger dan wanneer zij helemaal geen water hadden gevonden. Wat eruitzag als het antwoord op hun nood, bleek onbruikbaar.

Iedereen die lang genoeg leeft, komt vroeg of laat bij Mara terecht.

Ook wij ontmoeten bitter water

Misschien heb je ergens intens naar verlangd. Je dacht dat een huwelijk, baan, bediening, vriendschap of nieuwe mogelijkheid je vreugde zou brengen. Maar toen je eindelijk bereikte waarnaar je had uitgezien, bleek de werkelijkheid anders.

De relatie bracht afwijzing.

De bediening bracht verwonding.

De kans werd een teleurstelling.

Degene die veiligheid had moeten geven, bracht juist pijn.

Het gebed leek onbeantwoord.

De toekomst waarop je hoopte, viel uiteen.

Je boog je voorover om te drinken, maar het water was bitter.

Dat kan al vroeg in een mensenleven gebeuren. De gedachte dat de jeugd voor iedereen onbezorgd en gelukkig is, klopt eenvoudig niet. Kinderen kunnen diepe eenzaamheid, angst, verwarring en afwijzing ervaren zonder de woorden te hebben om uit te leggen wat er in hen gebeurt.

Ook Derek Prince kende als jongen perioden van hevige innerlijke strijd. Hoewel hij opgroeide in een religieuze omgeving, ervoer hij een leegte die hij niet kon benoemen. Het geluid van kerkklokken maakte hem niet blij, maar vervulde hem met zwaarmoedigheid. Zij leken hem te herinneren aan een eeuwige werkelijkheid waarvoor hij niet gereed was.

Je hoeft dus niet oud te zijn om bitter water te proeven.

De mensen klaagden, maar Mozes bad

Toen de Israëlieten ontdekten dat het water van Mara ondrinkbaar was, begonnen zij tegen Mozes te klagen:

Bijna het hele volk mopperde. Eén man bad.

Dat verschil bepaalde wat er daarna gebeurde.

Klagen kan begrijpelijk zijn, maar het brengt geen oplossing. Het geeft onze frustratie een stem zonder haar werkelijk aan God toe te vertrouwen. Klagen houdt onze ogen op het probleem gericht. Gebed richt onze ogen op Degene Die een antwoord heeft.

Mozes riep tot de Heere. God veroordeelde hem niet omdat hij met een werkelijk probleem kwam. Hij liet hem een oplossing zien die Mozes zelf nooit had kunnen bedenken.

God liet Mozes een boom of stuk hout zien. Mozes wierp het in het bittere water en het water werd zoet.

Het hout bezat op zichzelf geen natuurlijke kracht om een volledige waterbron te veranderen. Het was een eenvoudige daad van gehoorzaamheid die Gods bovennatuurlijke kracht vrijzette.

Mozes bad. God sprak. Mozes gehoorzaamde. God verrichtte het wonder.

Geloof vraagt om een daad

Door de hele Bijbel heen zien we dat God mensen soms vraagt iets eenvoudigs te doen als uitdrukking van geloof.

Het volk Israël moest naar een koperen slang kijken.

Naäman moest zich zevenmaal in de Jordaan onderdompelen.

Een blinde man moest zich wassen in het badwater van Siloam.

Bij het graf van Lazarus moesten mensen de steen wegrollen.

Geen van deze menselijke handelingen bracht uit zichzelf het wonder voort. Zij waren een antwoord van geloof op het woord van God.

Hetzelfde zien we bij Mara. Het hout maakte het water niet zoet. God deed dat. Maar het wonder vond plaats toen Mozes deed wat God hem had opgedragen.

Jakobus schrijft dat geloof zonder werken dood is. Werkelijk geloof blijft niet alleen een overtuiging in ons hoofd. Het reageert op Gods Woord.

Een eenvoudige daad van geloof kan bijvoorbeeld zijn:

• iemand vergeven;
• een zonde eerlijk belijden;
• een schadelijke verbinding verbreken;
• hulp vragen;
• opnieuw bidden nadat je ontmoedigd bent geraakt;
• iets teruggeven wat niet van jou is;
• een stap zetten die God je al langere tijd vraagt te zetten;
• een Bijbelse waarheid hardop op jezelf toepassen.

De handeling verdient het wonder niet. Zij laat zien dat wij God geloven.

Het hout wijst naar het kruis

Het hout dat in Mara in het water werd geworpen, heeft een diepere betekenis.

Petrus schrijft over Jezus:

Het hout is het kruis.

God heeft geen verzameling losse antwoorden voor ieder afzonderlijk menselijk probleem. Hij heeft één allesomvattend antwoord gegeven: het kruis van Jezus Christus.

Aan het kruis werd de relatie tussen God en mens hersteld. Daar werd de schuld van onze zonde betaald. Daar werden de machten van de duisternis ontwapend. Daar droeg Jezus onze ziekte, pijn, schaamte, armoede, afwijzing, vloek en dood.

Aan het kruis vond een volledige uitwisseling plaats:

• Jezus werd gestraft, zodat wij vergeving ontvangen.
• Jezus werd verwond, zodat wij genezing ontvangen.
• Jezus werd tot zonde gemaakt, zodat wij rechtvaardig worden.
• Jezus stierf onze dood, zodat wij Zijn leven ontvangen.
• Jezus werd tot een vloek, zodat wij de zegen ontvangen.
• Jezus droeg onze afwijzing, zodat wij door de Vader worden aangenomen.
• Jezus droeg ons verdriet, zodat wij Zijn vreugde ontvangen.

Wanneer het kruis wordt toegepast op het bittere water van ons leven, kan God veranderen wat wij zelf niet kunnen veranderen.

Het kruis wist het verleden niet uit

Dat God bitter water zoet maakt, betekent niet dat de gebeurtenis nooit heeft plaatsgevonden.

Het volk Israël had werkelijk dorst geleden. Het water was werkelijk bitter geweest. Mozes deed niet alsof het probleem er niet was. God vroeg hem evenmin het bittere water gewoon zoet te noemen.

Bijbels geloof ontkent de werkelijkheid niet.

Innerlijke genezing betekent daarom niet dat wij zeggen:

‘Het viel eigenlijk wel mee.’

‘Ik heb er geen last van gehad.’

‘Een christen hoort daar gewoon overheen te stappen.’

‘Als ik voldoende geloof heb, doet het geen pijn meer.’

Wat jou is aangedaan kan werkelijk verkeerd zijn geweest. Het verlies was echt. De afwijzing was echt. De teleurstelling was echt. Het water was bitter.

Maar het kruis verklaart dat de bitterheid niet het laatste woord hoeft te hebben.

God verandert niet noodzakelijk het historische feit, maar Hij kan wel veranderen wat dat verleden vandaag in jou voortbrengt. De herinnering hoeft niet langer gif aan je heden af te geven. De gebeurtenis hoeft je identiteit, relaties en toekomst niet blijvend te beheersen.

Bitter water kan een bittere bron worden

Wanneer pijn niet aan God wordt toevertrouwd, kan zij veranderen in bitterheid.

Pijn zegt: ‘Dit heeft mij verwond.’

Bitterheid zegt: ‘Daarom zal ik nooit meer vertrouwen.’

Pijn zegt: ‘Dit was onrechtvaardig.’

Bitterheid zegt: ‘Ik zal dit mijn hele leven tegen je blijven gebruiken.’

Pijn huilt om wat verloren is.

Bitterheid bouwt een identiteit rond het verlies.

De schrijver van Hebreeën waarschuwt:

Bitterheid blijft zelden beperkt tot één gebeurtenis. Zij wordt een bron die steeds meer gebieden van het leven beïnvloedt.

Iemand die door één persoon is verraden, kan alle mensen gaan wantrouwen.

Iemand die in één kerk is verwond, kan iedere gemeente gaan verdenken.

Iemand die door een vader is afgewezen, kan moeite krijgen om God als Vader te vertrouwen.

Iemand die onrecht heeft meegemaakt, kan ieder nieuw conflict door de bril van het oude onrecht bekijken.

Dan is niet alleen de herinnering bitter. De bron zelf is aangetast.

Wat zich in de bron bevindt, zal uiteindelijk ook in woorden, keuzes en relaties terechtkomen.

God wil meer doen dan je gedrag bijstellen

Religie probeert vaak de uitstroming te corrigeren zonder de bron te genezen.

‘Je moet vriendelijker reageren.’

‘Je moet niet zo wantrouwig zijn.’

‘Je moet stoppen met daarover praten.’

‘Je moet gewoon weer verdergaan.’

Maar als de innerlijke bron bitter blijft, zal vroeg of laat opnieuw bitter water naar buiten komen.

Jezus zei:

God wil niet alleen dat je jouw reactie beter beheerst. Hij wil het gebied aanraken waar de reactie vandaan komt.

Hij wil niet alleen je woorden veranderen, maar je hart.

Niet alleen de vrucht, maar de wortel.

Niet alleen het water, maar de bron.

Breng het kruis naar de bittere plek

Bij Mara moest het hout precies daar worden geworpen waar het water bitter was.

Ook wij moeten het kruis toepassen op het specifieke gebied van onze pijn. Algemene religieuze woorden zijn daarvoor niet voldoende. We moeten God eerlijk toestaan ons naar de bittere plek te brengen.

Vraag jezelf af:

• Welke gebeurtenis heeft mijn kijk op mijzelf veranderd?
• Wie heeft mij diep teleurgesteld of verwond?
• Waar ben ik gestopt anderen te vertrouwen?
• Welke herinnering roept nog altijd woede, schaamte of verdriet op?
• Wie houd ik innerlijk nog verantwoordelijk voor mijn huidige leven?
• Waar verwacht ik steeds opnieuw dezelfde afwijzing?
• Welke conclusie over God heb ik uit mijn pijn getrokken?

Misschien heb je door menselijk falen geconcludeerd dat God niet te vertrouwen is. Misschien heeft de afwezigheid van een vader je geleerd dat ook God ver weg zal blijven. Misschien heeft kerkelijk misbruik je doen geloven dat geestelijk gezag altijd gevaarlijk is.

De pijn kan werkelijk zijn, terwijl de conclusie toch een leugen is.

God wil de gebeurtenis niet ontkennen. Hij wil de leugen die eraan vastzit verbreken.

Vergeving is een daad van geloof

Een van de krachtigste manieren waarop we het kruis in bitter water werpen, is vergeving.

Vergeving zegt niet dat het kwaad aanvaardbaar was. Zij noemt het verkeerde niet ineens goed. Zij betekent ook niet dat vertrouwen automatisch wordt hersteld of dat grenzen overbodig worden.

Vergeving betekent dat je afstand doet van je persoonlijke recht om de ander te laten betalen.

Aan het kruis ontving jij vergeving voor een schuld die je zelf nooit kon betalen. Vanuit die ontvangen genade kun je de schuld van een ander uit handen geven.

Dat kan oneerlijk voelen. De ander heeft misschien nooit berouw getoond of erkend wat hij heeft gedaan. Maar wanneer je blijft wachten totdat de ander alles rechtzet, geef je hem feitelijk blijvende macht over jouw vrijheid.

Vergeving maakt het kwaad niet kleiner.

Zij maakt jouw gevangenschap korter.

Je vertrouwt het oordeel toe aan God, Die rechtvaardiger oordeelt dan jij ooit zou kunnen.

Vergeet ook zelfverwijt niet

Soms is de persoon die wij het moeilijkst kunnen vergeven degene die wij iedere ochtend in de spiegel zien.

Je blijft jezelf beschuldigen van verkeerde keuzes, gemiste kansen of schade die je anderen hebt aangedaan. Misschien weet je verstandelijk dat God vergeeft, maar blijf je jezelf innerlijk straffen.

Dat lijkt soms op verantwoordelijkheid, maar het kan ook een vorm van ongeloof zijn. Alsof het offer van Jezus voldoende is voor alle anderen, maar niet voor jou.

Wanneer jij oprecht je zonde hebt beleden en waar mogelijk verantwoordelijkheid hebt genomen, vraagt geloof dat je Gods vergeving ontvangt.

Zelfbestraffing voegt niets toe aan het kruis.

Jezus heeft niet bijna alles betaald. Hij heeft uitgeroepen:

Luister met beide oren

Direct nadat God het water van Mara had genezen, maakte Hij Zich aan Israël bekend als hun Heelmeester:

In het Hebreeuws staat hier JHWH Rapha: de HEERE Die geneest.

God gaf dit volk niet alleen een wonder. Hij openbaarde Zijn karakter. Hij wilde dat Israël Hem zou kennen als Degene Die geneest en herstelt.

Aan die openbaring verbond Hij een oproep: luister aandachtig naar Mijn stem en doe wat juist is in Mijn ogen.

Veel mensen luisteren met één oor naar God en met het andere oor naar angst, teleurstelling, menselijke meningen of het vonnis van hun verleden. Het resultaat is verwarring.

Met het ene oor horen zij:

‘Door Zijn striemen ben je genezen.’

Met het andere:

‘Jij zult altijd beschadigd blijven.’

Met het ene oor:

‘Je bent aangenomen in Christus.’

Met het andere:

‘Uiteindelijk zal iedereen jou afwijzen.’

Met het ene oor:

‘Ik maak alle dingen nieuw.’

Met het andere:

‘Voor jou is het te laat.’

Innerlijke genezing vraagt dat wij besluiten wie uiteindelijk het gezag heeft om de waarheid over ons leven te spreken.

Luisteren naar God betekent niet dat wij feiten ontkennen. Het betekent dat wij Zijn Woord het laatste woord geven.

Er kan na de overwinning opnieuw strijd komen

Israël kwam bij Mara direct na de Rode Zee. Dat leert ons iets belangrijks: een nieuwe beproeving betekent niet automatisch dat de vorige overwinning onecht was.

Misschien heb je een krachtige ontmoeting met God gehad en ervaar je kort daarna opnieuw oude pijn. Misschien heb je iemand vergeven en word je een week later opnieuw met heftige emoties geconfronteerd. Misschien dacht je dat een periode was afgesloten en wordt een oude herinnering plotseling wakker.

Trek dan niet te snel de conclusie dat er niets is gebeurd.

De Rode Zee was werkelijk opengegaan.

Egypte lag werkelijk achter het volk.

Maar vóór hen lag nog een woestijn waarin zij God op een nieuwe manier moesten leren kennen.

Geloof wordt niet bewezen doordat we nooit meer problemen tegenkomen. Geloof wordt zichtbaar in de richting waarin wij gaan wanneer het water bitter blijkt.

Het volk klaagde.

Mozes bad.

Dat verschil geldt nog steeds.

Stop met drinken uit dezelfde bittere bron

Sommige mensen keren in gedachten steeds opnieuw terug naar wat hun is aangedaan. Niet om het met God te verwerken, maar om de aanklacht levend te houden.

Zij herhalen de gesprekken.

Zij bouwen denkbeeldige rechtszaken.

Zij bedenken wat ze hadden moeten zeggen.

Zij verzamelen nieuw bewijs voor een oud vonnis.

Daarmee drinken zij telkens opnieuw uit dezelfde bittere bron.

Er is een verschil tussen verwerken en herkauwen. Verwerken brengt de pijn in Gods aanwezigheid met het verlangen vrij te worden. Herkauwen houdt de pijn in leven om de eigen aanklacht te versterken.

Je hoeft niet langer iedere dag te drinken van wat jou ooit heeft vergiftigd.

Breng het kruis naar die plek.

Een eenvoudige daad van geloof

Misschien wacht je op een overweldigend gevoel voordat je denkt dat genezing is begonnen. Maar bij Mara begon het wonder met een eenvoudige daad van geloof.

Vraag de Heilige Geest welke stap jij moet zetten.

Misschien moet je een naam hardop noemen en zeggen:

‘Ik vergeef hem.’

‘Ik vergeef haar.’

Misschien moet je een brief schrijven die je niet verstuurt, waarin je de pijn eerlijk benoemt en vervolgens de schuld loslaat.

Misschien moet je stoppen met steeds opnieuw je verhaal te vertellen aan mensen die alleen jouw bitterheid bevestigen.

Misschien moet je een concrete leugen vervangen door een concrete waarheid uit Gods Woord.

Misschien moet je hulp vragen bij het verwerken van wat te groot is geworden om alleen te dragen.

De stap zelf geneest je niet. Jezus geneest. Maar jouw gehoorzaamheid kan de deur openen waardoor Zijn werk dieper in jouw leven komt.

Een gebed bij bitter water

Heere God,

U kent de plaatsen in mijn leven waar het water bitter is geworden.

U weet wat ik heb verloren, wie mij heeft teleurgesteld en welke woorden mij hebben verwond. U weet welke herinneringen nog pijn doen en welke conclusies ik daaruit heb getrokken.

Ik wil mijn pijn niet langer verbergen, maar ook niet langer door bitterheid laten beheersen.

Vandaag breng ik het kruis van Jezus naar deze plek.

Dank U dat Jezus mijn zonden, pijn, schaamte, afwijzing en verdriet heeft gedragen. Dank U dat Zijn offer ook voldoende is voor dit deel van mijn leven.

Ik kies ervoor degenen te vergeven die mij hebben verwond. Ik verklaar niet dat hun handelen goed was. Ik draag het oordeel aan U over en doe afstand van mijn persoonlijke recht op vergelding.

Ik vergeef ook mijzelf voor datgene wat U mij al hebt vergeven.

Ik verbreek mijn overeenstemming met de leugen dat mijn verleden mijn toekomst bepaalt. Ik doe afstand van bitterheid, zelfmedelijden, wrok en wantrouwen.

Heilige Geest, laat mij zien welke waarheid U tegenover deze leugen plaatst. Genees niet alleen mijn herinneringen, maar ook de bron van mijn reacties.

U bent de HEERE, mijn Heelmeester.

Maak het bittere water zoet.

In de naam van Jezus.

Amen.

God kan het water veranderen

Misschien kun je niet ongedaan maken wat er is gebeurd. Je kunt niet terugreizen naar het verleden en anderen dwingen betere keuzes te maken.

Maar je bent niet zonder hoop.

Bij Mara zag God een oplossing waar het volk alleen ondrinkbaar water zag. Hij vroeg Mozes om een eenvoudige daad van geloof en openbaarde Zich vervolgens als Israëls Heelmeester.

Diezelfde God is niet veranderd.

Het kruis van Jezus is niet alleen Gods antwoord op je zonde. Het is ook Zijn antwoord op je verwonding, schaamte, afwijzing en verdriet.

Het water was werkelijk bitter.

Maar het hoefde niet bitter te blijven.